Mobirise

Robotisering creëert ook nieuwe kansen

De zin komt uit een oude protestsong en was anders bedoeld, maar toch: ‘the times they are a-changin’. Veel ondernemers zijn zich daarvan maar al te bewust. Om levensvatbaar te blijven, zal je bedrijf mee moeten veranderen met veranderende omstandigheden.  

En datzelfde geldt ook voor werknemers. Meer en meer worden van hen andere, nieuwe vaardigheden gevraagd. Om nog maar te zwijgen van hele beroepsgroepen die weggevaagd lijken te worden door robotisering. Zuyd Hogeschool heeft iemand in huis die veel van dit soort problematiek afweet: dr. Jol Stoffers, lector Employability. Welke richting gaat het op?  

“Onze omgeving verandert enorm. Bedrijven moeten zich aanpassen en medewerkers ook. We merken dat ondernemers daarover nadenken, dat ze daarmee zitten. Ze komen naar ons toe, ze zoeken een sparringpartner. Ze zitten met vragen als: We weten dat er verandering aankomt, maar welke richting gaat het op? Over welke nieuwe competenties moeten mijn medewerkers dan beschikken?”

Duurzaam inzetbaar werkvermogen’ 

Jol Stoffers pretendeert niet dat hij kant-en-klare oplossingen uit de mouw kan schudden, maar het lectoraat Employability van Zuyd doet wel onderzoek naar dit soort vraagstukken. De term ‘employability’ zou je kunnen vertalen met ‘duurzaam inzetbaar werkvermogen’. Het lectoraat doet praktijkgericht onderzoek naar dat duurzaam inzetbaar werkvermogen en naar factoren die dat bevorderen en belemmeren. Praktijkgericht onderzoek is in dit verband niet zomaar een kreet. Het lectoraat analyseert niet alleen de problemen, het helpt ook bij het creëren van draagvlak voor de oplossingen. 

Jol Stoffers: “Als je weet welke kant je op wil, komt de vraag: hoe moet ik het implementeren? Het begeleiden van dat proces, daar hebben wij ervaring mee. Niemand is tegen employability, maar de implementatie van beleid is een ander verhaal. Dan komt de korte termijn soms tegenover de lange termijn te staan, dan komen persoonlijke belangen van mensen in het geding. Je krijgt te maken met onvoorziene loopbaanverschuivingen. Verandering creëert weerstand.” 

Robotisering: een doemscenario? 

Als het gaat over veranderingen op de arbeidsmarkt, komt al snel het begrip ‘robotisering’ om de hoek kijken. Hoe kijkt Jol Stoffers daar vanuit zijn vakgebied tegenaan? “Dat er veel gaat veranderen, is wel duidelijk. Vijf jaar geleden was men vooral somber gestemd over de gevolgen van robotisering, de laatste tijd zie je ook dat er genuanceerder over gedacht wordt. In de bancaire sector bijvoorbeeld verdwijnen banen, daar zijn per saldo minder mensen nodig. Maar het ontwerpen van robotica en nadenken over nieuwe mogelijkheden en businessmodellen levert ook weer nieuwe banen op. Dan gaat het niet alleen om mensen die verstand hebben van de techniek, maar ook om mensen die weten waar robots in het bedrijfsproces effectief ingezet kunnen worden en mensen die nadenken over de inzet van robots in relatie tot bijvoorbeeld klantbeleving. Per saldo komen er wel minder banen terug dan er verdwijnen. Bovendien vragen die nieuwe banen vaker om hoger opgeleide mensen. Maar ik geloof in de creativiteit van mensen om nieuwe kansen, nieuwe behoeften te ontdekken in de markt. Persoonlijke aandacht en service kunnen bijvoorbeeld luxeproducten worden. Ze kunnen niet alleen belangrijk zijn in bijvoorbeeld de zorg, maar ook in de reisbranche - om maar eens iets te noemen. Niet alles kan gestandaardiseerd worden.”